MCP Apps'e Hızlı Bakış: Tool'lar Artık Sohbet İçinde Arayüz Döndürüyor

MCP Apps son 12 ayda öneriden yaygın bir standarda dönüştü. SEP-1865 Kasım 2025'te önerildi ve 26 Ocak 2026 tarihli sürümle kararlı (Stable) statüye geçti. 28 Temmuz 2026 MCP spesifikasyonu çekirdeği durumsuz hale getirdi: initialize el sıkışması ve Mcp-Session-Id kalktı, uzantılar her istekte _meta içindeki istemci yetenekleriyle müzakere ediliyor. Aynı sürümde Tasks çekirdekten resmi uzantıya taşındı; resmi uzantılar listesinde MCP Apps, Tasks, Skills over MCP ve yetkilendirme uzantıları yer alıyor.

Host tarafında resmi destek tablosu Claude (web ve masaüstü), ChatGPT, VS Code GitHub Copilot, Microsoft 365 Copilot, Cursor, Goose, Postman, MCPJam, Archestra.AI ve PostHog Code'u listeliyor. OpenAI 9 Temmuz 2026'da ChatGPT uygulama dizinini ve Codex eklentilerini MCP tabanlı tek bir “Plugins” çatısında birleştirdi; bir plugin, skill, MCP sunucusu ve isteğe bağlı arayüzden oluşuyor. Resmi ext-apps deposu 2.800'ü aşkın yıldıza ulaştı ve @modelcontextprotocol/ext-apps paketi 1.x sürümünde. Kimlik doğrulamada da değişiklik var: Dynamic Client Registration kullanımdan kaldırıldı, yerine Client ID Metadata Documents öneriliyor.

Bir MCP aracı “son 30 günün satış verisini getir” çağrısına 400 satırlık JSON ya da uzun bir markdown tablo döndürdüğünde iki şey oluyor: model bu veriyi özetlemek için bağlam harcıyor ve kullanıcı filtrelemek, sıralamak ya da bir satıra tıklayıp detay görmek istediğinde yeni bir mesaj yazmak zorunda kalıyor. Her etkileşim bir model turu demek.

MCP Apps bu döngüyü kısaltıyor. Araç, verinin yanında bir arayüz şablonuna işaret ediyor; istemci (host) bu arayüzü sohbetin içinde gösteriyor ve kullanıcı filtreyi, haritayı ya da formu doğrudan kullanıyor. Örnek senaryolar: bir takvim aracında uygun toplantı saatlerini sürükleyerek seçme, bir CRM aracında birden fazla kaydı seçip toplu güncellemeye onay verme, bir analitik aracında etkileşimli grafik. Kural şu: kullanıcının bakıp seçeceği, ayarlayacağı ya da onaylayacağı bir şey varsa UI düşünün; yalnızca bilgi aktarılıyorsa metin yeterli.

MCP Apps sıfırdan doğmadı. Ido Salomon ve Liad Yosef'in başlattığı MCP-UI topluluk projesi, UI'ı MCP kaynağı olarak taşıma fikrini ve iframe ile host arasındaki iki yönlü iletişim modelini önce denedi; Postman, Hugging Face, Shopify, Goose ve ElevenLabs gibi kullanıcılarla olgunlaştırdı. OpenAI'ın Apps SDK'sı ise MCP'yi temel alarak ChatGPT içinde etkileşimli uygulamaların talebini gösterdi.

İki yaklaşımın ayrı yaşaması, geliştiricilerin her host için ayrı adaptör yazması anlamına geliyordu. SEP-1865, 21 Kasım 2025'te bu iki çizgiyi tek bir açık standartta birleştirme önerisi olarak yayımlandı; yazarları arasında MCP-UI kurucuları ile Anthropic ve OpenAI'daki MCP bakımcıları vardı. Spesifikasyon modelcontextprotocol/ext-apps deposunda geliştirildi ve 26 Ocak 2026 tarihli sürümle kararlı hale geldi. Bu, “bir kez yaz, destekleyen her host'ta çalışsın” vaadinin temeli. MCP-UI projesi de artık kendini MCP Apps standardına taşınmış olarak tanımlıyor; paketleri hem MCP Apps host'larıyla hem eski MCP-UI host'larıyla çalışıyor.

Mekanizma üç parçadan oluşuyor. Birincisi UI kaynağı: sunucu, ui:// şemasıyla adreslenen bir kaynak (resource) yayımlıyor; içeriği text/html;profile=mcp-app MIME tipinde tam bir HTML dokümanı. İkincisi bağlantı: araç tanımındaki _meta.ui.resourceUri alanı bu kaynağa işaret ediyor, örneğin ui://takvim/planlayici. Üçüncüsü veri: araç çalıştığında sonucu her zamanki gibi content ve structuredContent olarak dönüyor; host bu sonucu arayüze iletiyor.

Şablon ile verinin ayrılması bilinçli bir tasarım kararı. Arayüz araç çalışmadan önce bildirildiği için host onu önceden çekebiliyor, önbelleğe alabiliyor ve güvenlik incelemesinden geçirebiliyor; önceden yükleme sayesinde araç girdisi arayüze akış halinde de gönderilebiliyor. Eski düz _meta["ui/resourceUri"] anahtarı kullanımdan kaldırıldı, iç içe _meta.ui.resourceUri kullanılmalı. Ekip, UI'ı araç sonucunun içine gömme seçeneğini performans ve inceleme zorlukları nedeniyle ilk sürüme almadı. Pratik sonuç: ui:// şablonuna kullanıcıya özel veri koymayın; şablon herkes için aynı, veri araç sonucundan gelir.

Arayüz (spesifikasyondaki adıyla View) host ile özel bir API değil, MCP'nin kendi JSON-RPC mesajlarıyla konuşuyor; taşıyıcı tarayıcının postMessage mekanizması. Yaşam döngüsü şöyle: View ui/initialize ile başlar, host tema, dil, saat dilimi, görüntüleme modu ve kapsayıcı boyutu gibi bağlam bilgisini döner; View ui/notifications/initialized ile hazır olduğunu bildirir. Ardından host aracın girdisini ui/notifications/tool-input, sonucunu ui/notifications/tool-result ile gönderir; kapanırken ui/resource-teardown gelir.

View tarafı da istek başlatabilir: tools/call ile sunucudaki bir aracı çağırmak, ui/message ile sohbete mesaj eklemek, ui/update-model-context ile modelin bağlamını güncellemek, ui/open-link ile bağlantı açmak. Görüntüleme modları inline, fullscreen ve pip; View mod isteyebilir ama kararı host verir. Resmi @modelcontextprotocol/ext-apps paketi bu mesajları saran bir App sınıfı ve sunucu tarafı yardımcıları sağlıyor.

Güvenilmeyen bir sunucudan gelen HTML'i sohbetin içinde çalıştırmak ciddi bir saldırı yüzeyi. Spesifikasyonun cevabı katmanlı: tüm UI içeriği kısıtlı izinlerle sandbox'lı iframe'de çalışıyor, şablonlar önceden bildirildiği için incelenebiliyor, View ile host arasındaki her mesaj loglanabilir JSON-RPC ve host, arayüzden başlatılan araç çağrıları için kullanıcı onayı isteyebiliyor.

Ağ erişimi varsayılan olarak kapalı. Kaynak metaverisindeki CSP alanında connectDomains (fetch istekleri), resourceDomains (script, stil, font, görsel) ve frameDomains (iç içe iframe) beyan edilmeyen her köken engelleniyor. Kamera gibi izinler talep edilebilir ama garanti değil. Araç görünürlüğü de bir güvenlik aracı: varsayılan değer ["model", "app"]; _meta.ui.visibility değeri yalnızca ["app"] olan bir araç modelin araç listesinden çıkarılır ve yalnızca aynı sunucu bağlantısındaki arayüz tarafından çağrılabilir. “Yenile” ya da “formu gönder” gibi butonlar için ideal; modelin kendi kararıyla tetiklememesi gereken eylemleri bu şekilde ayırın.

Host'lar arasında farklar sürüyor; örneğin bazı istemcilerde tam ekran modu ya da arayüzden araç çağırma henüz desteklenmiyor. Bu yüzden dört kural önemli. Birincisi, istemcinin uzantıyı destekleyip desteklemediğini yetenek müzakeresiyle kontrol edin; 2026-07-28 sürümünde istemci yetenekleri her istekte _meta içinde, sunucu yetenekleri server/discover cevabında taşınıyor. İkincisi, her UI aracı okunabilir bir metin content da döndürsün; desteklemeyen istemcide araç yine işe yarasın. Üçüncüsü, prefersBorder gibi görsel tercihleri açıkça ayarlayın, çünkü host varsayılanları farklı.

Dördüncüsü kimlik doğrulama. Temmuz 2026 sürümüyle session kavramı kalktığı için her istek kendi token'ını taşıyor ve sunucu her istekte doğrulama yapmalı. Dynamic Client Registration kullanımdan kaldırıldı, yerine Client ID Metadata Documents öneriliyor; eski akış en az on iki ay geri dönüş yolu olarak kalıyor. Başlangıç için resmi ext-apps deposunda React, Vue, Svelte, Preact, Solid ve vanilla JavaScript şablonları ile harita, PDF görüntüleyici ve bütçe dağıtıcı gibi örnek sunucular var.